een prachtige ontwikkeling, maar voorlopig
zijn dit soort technieken het monopolie van rijke landen. En driekwart van de wereld is niet rijk, vaak zelfs arm. In arme landen heeft men wel andere zorgen dan het milieu. De snelle verspreiding van schone technologie is dus belangrijk. Vooral omdat de groei van de wereldbevolking plaatsvindt in arme landen.
Communisme in verval
In 1973 was de Sovjet-Unie nog heer en meester in Oost-Europa. Dat bleek nog eens in 1968 toen de Praagse Lente bloedig werd onderdrukt. De leiding in het Kremlin was in handen van conservatieve figuren. Zij drukten elke vorm van verzet hardhandig de kop in en leken stevig in het zadel te zitten. Leger, vloot en ruimtevaart hadden over aandacht en geld niet te klagen. Buiten die sectoren was er niets dat erop wees dat de Sovjet-Unie Amerika nog wilde inhalen of voorbijstreven. De Sovjet-Unie versteende, het werd een starre, stagnerende samenleving. 'Haalt de Sovjet-Unie 1984?' vroeg Andrej Amalrik zich in 1969 af Het antwoord kwam hem op zes jaar strafkamp en verbanning te staan. Het briljante opstel van deze historicus voorspelde veel van wat twintig jaar later zou gebeuren. De conservatieve oude garde stierf uit. De kopstukken werden met passende eerbied onder de muur van het Kremlin begraven. Michael Gorbatsjov trad aan in 1985. Deze vijftiger beloofde meer vrijheid, openheid en hervormingen. 'Glasnost' en 'perestrojka' werden toverwoorden, dit vooral in het westen hun uitwerking niet misten. In de SU kreeg Gorbatsjov veel minder vertrouwen. De conservatieven waren nog steeds invloedrijk en zij vonden dat Gorbatsjov te hard van stapel liep. Hervormingsgezinde intellectuelen vonden dat het niet snel genoeg ging. En de gemiddelde Rus had lang geleden geleerd maar helemaal niets te vinden van wat er in het Kremlin speelde.
