Historisch
Herinner je de Romeinen eens. Een nogal oorlogszuchtig volkje aan de monding van de Tiber. Ze hadden het voortdurend aan de stok met hun buren. Zij kenden daarvoor maar een oplossing: onderwerping van de buren. Dat zorgde voor rust aan de grenzen. Tussen 300 en 146 voor Chr. onderwierpen de Romeinen alle buurvolken in het
Middellandse-Zeegebied. Uiteindelijk veroverden ze noodgedwongen de hele hun bekende wereld. Het rijk kreeg natuurlijke grenzen: zeen, woestijnen of streken dit dun bevolkt en koud waren. We kunnen het Romeinse rijk gerust een wereldmacht noemen. Maar zelfs dat machtige ijk ging ten onder. Het werd te groot, onbestuurbaar en de koude, dunbevolkte streken bleken de woonplaats van pittige, vechtlustige volken die delen van het rijk in bezit namen.
In de middeleeuwen en lang daarna bleek het niet meer mogelijk nog zo'n groot rijk op te bouwen, tenminste niet in Europa. Maar, de droom van een dergelijk rijk bleef. Denk aan Karel de Grote of, duizend jaar later, aan Napoleon. Napoleon redde het niet, maar in de 19e en 20C eeuw leek het onvoorstelbare mogelijk te worden: de droom van wereldheerschappij. Treinen, mitrailleurs en vliegtuigen gaven dit droom een nieuwe impuls. De droom werd een nachtmerrie, want alle strijdende landen beschikten over dezelfde wapens. Twee wereldoorlogen later waren er nog twee landen over die elkaar op het slagveld uitdaagden: de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. Niet toevallig waren dat de overwinnaars uit de Tweede Wereldoorlog; toen bondgenoten, maar nooit vrienden.

1941
In 1941 raakte Duitsland in oorlog met de VS en de SU. Beide landen hadden een Duitse nederlaag als hoofddoel. Ze vochten samen tegen Duitsland. maar ze hielden elkaar ook goed in de gaten. Enerzijds was Stalin bang dat hij miljoenen soldaten moest opofferen in Oost-Europa, terwijl Roosevelt en Churchill rustig afwachtten. Anderszijds waren Roosevelt en Churchill juist bang dat de Sovjet-Unie te ver zou oprukken in Europa. Als bondgenoten waren de SU en de VS dus al concurrenten.
In 1943 werd duidelijk dat de Duitsers in een verloren positie waren beland. Ze konden nog terug-
vechten en zo wat tijd winnen, maar de oorlog zouden ze verliezen. Eind 1944 waren de Geallieerden zeker van de overwinning. Nog voor de oorlog was afgelopen wilden ze afspraken maken over de toekomst van Duitsland en Europa. Churchill, Roosevelt en Stalin kwamen in Jalta (op de Krim) bij elkaar (februari 1945). Ze beseften dat het nodig was om goede afspraken met elkaar te maken om gevaarlijke situaties te voorkomen. Engeland. de VS en de SU zouden elk een eigen invloedssfeer krijgen in Europa. Op de kaart zie je de verdeling. Duitsland zou bezet worden door de Geallieerden. Ze spraken ook af dat er een sterke internationale organisatie moest komen, de Verenigde Naties (VN), om oorlogen te voorkomen. In Jalta kwamen de afspraken vrij soepel tot stand. Toen de oorlog was afgelopen kwamen de Grote Drie in juli 1945 weer bij elkaar, dit keer in Potsdam (Duitsland). Daar werd veel minder bereikt. Op de achtergrond speelde de oorlog tegen Japan een rol. De SU had beloofd Japan de oorlog te verklaren, maar dat was nog steeds niet ge-
