Wat was nu het resultaat van al deze inspanningen? Was de Duitse soldaat moedig en onverschrokken? Kregen alle Duitse vrouwen zes kinderen? Goebbels, de propagandaleider van de NSDAP, schepte graag op over zijn jonge krachtige volk. Maar een SS-officier schatte het aantal abortussen in 1936 op een half miljoen, meer dan de helft van het aantal geboorten. Dat kostte Duitsland, volgens die officier, op termijn van twintig jaar tweehonderd regimenten. De Duitse vrouw liet zich niet voor Hitlers karretje spannen. De meeste mensen woonden niet zo ruim en vader had dan wel werk, zo hoog waren de lonen ook weer niet. In veel gezinnen wilde men juist wat van de herkregen bescheiden welvaart genieten. Dat was ook een reden waarom de nazi's op den duur van het gezin als samenlevingsverband afwilden. Knusheid bij de haard en schemerlamp kwam de kracht van het volk niet ten goede. 'Leef eerlijk, vecht dapper, sterf lachend' was een leus van de HJ. Maar Duitse soldaten stierven niet lachend. Ze begonnen hooguit wat moediger aan de strijd, hadden minder moeite met bevelen en hadden het idee in Noord-Afrika hun vaderland te verdedigen.
In het denken van Hitler moeten we een onderscheid maken tussen zijn rassenleer en zijn antisemitisme. Hij zag het Arische ras als superieur, en binnen het Arische ras waren de Duitsers weer het 'Herrenvolk', het neusje van de zalm. Niet-Arische rassen, zoals het Slavische ras (Polen, Tsjechen, Russen) of het zwarte ras, waren inferieur. Ze moesten worden onderworpen en uitgeroeid. Als ze bruikbaar waren voor slavenwerk, kon dat ook. Het waren 'Untermenschen'. Ze konden geen kwaad, maar ze namen ruimte in beslag: de 'Lebensraum' die het Duitse 'Herrenvolk' nodig had. Daarom moesten ze verdwijnen. Het antisemitisme van Hitler grensde aan waanzin. Alle kwaad in de wereld, vanaf de ondergang van het Perzische rijk tot de vrede van Versailles, was het werk van de joden. Achter de val van het Romeinse rijk, het communisme, het kapitalisme, de Russische revolutie, moderne kunst en de inflatie van 1923 zaten de joden. Ze hadden zowel Christus vermoord als het christendom uitgevonden in n wereldwijd en eeuwigdurend complot. Van Mozes naar Lenin liep een dikke rode draad door de geschiedenis. Hitler zag in wezen geen andere kracht in de geschiedenis dan de joden.
Alleen onder Duitse leiding zouden de andere volken de macht over de geschiedenis kunnen terugwinnen. Zo'n opvatting over joden ging veel verder dan het traditionele antisemitisme, dat de voedingsbodem was voor deze kwaadaardige theorie.
De praktijk was nog gruwelijker dan de theorie. Vanaf 5 maart 1933 was er sprake van systematische terreur tegen de joden in Duitsland. In 1935 volgden de Neurenberger wetten, in 1938 de Reichskristallnacht en in 1942 het besluit tot liquidatie van alle joden, ook die in de bezette gebieden. Deze 'Endlsung' werd binnen twee jaar met griezelige perfectie uitgevoerd. Uit alle windstreken werden de joden uit de bezette gebieden naar de vernietigingskampen gebracht. In kampen als Auschwitz, Treblinka en Sobibor vonden tussen de vier en vijf miljoen joden de dood in gaskamers. Bij massale executies en razzia's kwamen nog eens een miljoen joden om. Toen in 1945 alle bange vermoedens omtrent het lot van de gedeporteerde joden bevestigd werden, ging er een golf van afgrijzen door Europa.
Hitler ende joden
Antisemitisme was geen uitvinding van Hitler. Al in de middeleeuwen mochten joden geen grond bezitten, geen lid worden van gilden en waren ze vaak het slachtoffer van vervolging. De joden en hun godsdienst waren het onderwerp van hardnekkige en kwaadaardige mythen. Ze werden beschuldigd van bondgenootschappen met de duivel, kindermoorden en bloedige rituelen. Het antisemitisme was een deel van het volksgeloof. Dat werd vanaf de 18e eeuw wel bestreden, maar het verdween niet.
