De ondergang van het Derde Rijk
In 194- kreeg Hitler er twee machtige vijanden bij, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. De VS zagen het misgaan in Europa, maar de meeste Amerikanen waren tegen actief ingrijpen. De oorlog zag men als een Europees probleem. Dat veranderde toen Engeland er in 1940 alleen voor kwam te staan en grote delen van Europa bezet waren. In januari 1941 gaven de Amerikanen economische steun in de vorm van de Leen- en Pachtwet. De Engelse regering kon wapens en schepen lenen en laten financieren door de VS. Militair bleven de VS buiten spel. Door Hitlers aanval op de Sovjet-Unie in juni 1941 ontstond er een heel andere situatie aan de fronten. Hoe het
conflict tussen Duitsland en de Sovjet-Unie ook zou aflopen, er zou een situatie ontstaan waarin
of het Duitsland van Hitler, f de Sovjet-Unie van Stalin de baas zou worden op het vasteland van Europa. Dat was voor de VS niet wenselijk; er waren immers economische en culturele banden met Europa. De regering van de VS maakte zich grote zorgen over de toekomst van Europa. De president. Roosevelt nog steeds, kon niet zomaar de oorlog verklaren aan Duitsland; dat zou het Congres nooit goedvinden. Toen Japan op 7 december 1941 de Amerikaanse marinehaven Pearl Harbor aanviel, kwam dat als een verrassing, maar ook als een passende oplossing. Nu zouden het publiek en het Congres een oorlog aanvaarden. Roosevelt moet gezegd hebben dat 'de Japanners voor hem beslist hadden.'
Dat het na 7 december 1941 nog tweeneenhalf jaar duurde voordat Duitsland op de knien was gedwongen, heeft oorzaken dit we in hoofdstuk 5 behandelen. Daar komen de verhoudingen tussen de bondgenoten aan de orde.
Militaire gevolgen
Hoe Duitsland verslagen werd zie je op de kaart. In 1941 viel Duitsland de Sovjet-Unie binnen. Had Hitler nooit van Napoleon gehoord? Dat wel, maar hij rekende erop dat hij met zijn gemotoriseerde leger nog in de zomer van 1941 Moskou zou kunnen bereiken. Dit optimisme sprak uit het ontbreken van winterkleding van het Duitse leger.
Belangrijker dan Moskou was de zuidoostflank van het slagveld. Via de Oekrane wilde Hitler zo snel mogelijk doorstoten naar de olierijke streken bij de Kaspische Zee. Deze aanval liep in 1942 vast bij Stalingrad (Wolgograd). In 1942 verloor Duitsland ook een beslissende tankoorlog in Noord-Afrika. Het Duitse plan was om het Suezkanaal te veroveren en dan via Perzi (Iran) een tang om de Middellandse Zee te sluiten. Bij de Kaukasus zou-
den de Duitse troepen elkaar dan ontmoeten. Toen dit in 1942 mislukte, konden de Geallieerden (VS, SU en Engeland) in 1943 een groot tegenoffensief inzetten. De Russen omsingelden het Duitse leger bij Stalingrad. Zo stopten ze de meest krachtige Duitse aanval af. Engelse en Amerikaanse troepen staken vanuit Afrika over naar Itali, waar in 1943 Mussolini ten val kwam. In 1944 trokken de Russen over een breed front van de Baltische Zee tot de Zwarte Zee naar het
westen. In juni 1944 vond een grote Brits-Amerikaanse landing plaats op de stranden van Normandie in Frankrijk. In augustus 1944 werd Parijs
bevrijd en in september Belgi en de Nederlandse provincies Brabant en Limburg. Toen liep de Brits-Amerikaanse aanval vast bij Arnhem. Pas tussen februari en april werd de opmars hervat en rond zo april, de laatste verjaardag van Hitler, bereikten de troepen de Elbe. Inmiddels hadden Russische troepen Berlijn bereikt. Daar werd tussen de ruines nog hard gevochten tot in het gebouw van de Rijksdag aan tot. Op 2 mei 1945 gaf de stad zich over.
Hitler had twee dagen daarvoor, op 30 april, zelfmoord gepleegd. Tussen 2 en 9 mei capituleerden alle Duitse legeronderdelen.
