geen leger had. In november 1933 vroeg hij in een volksstemming goedkeuring
voor deze stappen. Een meesterzet natuurlijk want 92% van de Duitsers stemde
in met de maatregelen. De stemming werd begeleid door veel propaganda en
intimidatie, maar de uitslag weerspiegelde toch de toen heersende mening. Met
deze steun van de bevolking kon Hitler meer risico nemen. Ondanks het verbod
van het verdrag van Versailles voerde hij in 1935 de dienstplicht in. In 1936 bezetten Duitse troepen het Rijnland aan de westgrens met Frankrijk en in 1938 dwong Hitler de aansluiting van Oostenrijk bij Duitsland af. Engeland en Frankrijk deden niets terug, uit angst een oorlog te ontketenen. Ook toen Hitler in 1938 de
Duitse delen van Tsjechoslowakije opeiste, kreeg hij zijn zin. Engeland en Frankrijk leken als een blad aan de boom te zijn omgedraaid. Dat had drie redenen. Ten eerste zagen ze de Sovjet-Unie als een bedreiging. Hitler maakte van zijn haat tegen het communisme geen geheim, dus een sterk Duitsland werd gezien als een bruikbare buffer tegen het dreigend communisme. Ten tweede was er in de jaren dertig sprake van een sterk pacifisme (pax = vrede) onder de bewoners van veel Europese landen. Politici die de verkiezingen wilden overleven hielden daar rekening mee. Oorlog moest tot elke prijs vermeden worden. Verder waren Frankrijk en Engeland bereid toe te geven dat de vrede van Versailles Duitsland wel heel zwaar getroffen had.
Een andere opvatting over het toegeeflijke gedrag van Engeland en Frankrijk is dat zij de oorlog zagen aankomen. Leidende politici wisten dat het Duitse leger in 1937 meer dan een miljoen dienstplichtigen telde en dat de oorlogsindustrie op
volle toeren draaide. Ze wilden door hun toegeeflijke houding tijd winnen. Pas toen Hitler in maart 1939 de rest van Tsjechoslowakije bezette, gaven Engeland en Frankrijk een garantie voor de veiligheid van Polen. Dat land stond zonder twijfel als volgende op het lijstje van Hitler. In Parijs en Londen sloot men uit dat Hitler een oorlog tegen Engeland, Frankrijk en Rusland zou ontketenen. Dat deed Hitler dan ook niet. Tot verbijstering van de wereld sloot hij op 23 augustus 1939 een niet-aanvalsverdrag met de Sovjet-Unie. Dan zou hij Polen niet kunnen aanvallen, hoopte men nog een week lang. Maar ook dat kon; in een geheime bepaling van het verdrag tussen de Sovjet-Unie en Duitsland was de verdeling van Polen al geregeld. De Duitse bezetting van Polen was een kwestie van enkele weken. Engeland en Frankrijk verklaarden Duitsland toen de oorlog, maar militair deden ze niets. Ook tegen de bezetting van de Baltische staten en de aanval op Finland door de Sovjet-Unie werd niets ondernomen. Dat lijkt slapper dan het was. Militair was dat namelijk erg moeilijk. Pas toen Duitsland in april en mei 1940 Denemarken en Noorwegen bezette en de aanval opende op Nederland, Belgi en Frankrijk, bleek hoe slecht Engeland en Frankrijk voorbereid waren op een oorlog. Op 22 juni capituleerde Frank-
rijk. Het vasteland van West-Europa was in 75 dagen onder de voet gelopen. Engeland hield stand, ondanks zware luchtaanvallen van Duitsland. Hitler had verwacht met zijn nieuwe luchtvloot Engeland vanuit de lucht te kunnen overwinnen, maar de 'Battle of Britain' was zijn eerste nederlaag. In de winter en het voorjaar van 1940-1941 werden alle landen van Zuidoost-Europa bezet. In juni 1941 stond Hitler op het toppunt van zijn macht.
