WAAROM BESTUDEREN WE DE VOORGESCHIEDENIS VAN
DE TWEEDE WERELDOORLOG?
De Tweede Wereldoorlog ligt ruim vijftig jaar achter ons. In die jaren zijn er kasten, bibliotheken volgeschreven over die oorlog. Duizenden kranten, journaalfragmenten, affiches, foto's, dagboeken en andere bronnen zorgen voor enorm veel informatie. De Tweede Wereldoorlog is voor romanschrijvers, filmregisseurs, en andere kunstenaars een belangrijk onderwerp. De Tweede Wereldoorlog is dan ook de meest beklemmende gebeurtenis van onze eeuw. Hitler, zijn Derde Rijk, de snelle bezetting van heel Europa gevolgd door terreur op ongekend grote schaal, dat waren ontwikkelingen waar men in Europa geen raad mee wist. Het waren gebeurtenissen die moeilijk in woorden zijn samen te vatten. Het was veel meer dan een vierjarige veldslag, die de Eerste Wereldoorlog toch was. De massamoord op zes miljoen joden, de systematische vervolging en vernietiging van zigeuners, homoseksuelen, zwakzinnigen, de onderwerping van volken, maar ook de samenwerking met de bezetter (collaboratie), het enthousiasme voor een figuur als Hitler roepen vragen op over de mens en over de maatschappij.
Geweldpleging, discriminatie, massamoorden en onderdrukking komen ook nu nog voor. Het is helaas menselijk gedrag. Door de ervaringen in de Tweede Wereldoorlog kijken we er met andere ogen naar. We zien de herhaling, de gelijkenis met de gebeurtenissen van toen. We kennen de gevolgen en proberen die te voorkomen. Ook dat is menselijk. Of de vergelijking met de gebeurtenissen van toen verstandig is, en wenselijk, is de vraag. We zien de Tweede Wereldoorlog als een les, maar het is ook een nachtmerrie geworden. Daarom is het belangrijk flink wat van de oorzaken en de omstandigheden af te weten. Alleen dan kun je de les en de nachtmerrie uit elkaar houden.
