Massa
In 1900 waren er anderhalf miljard mensen op aarde. Rond het jaar 2000 verwacht men een aantal van zes miljard. De enorme groei van de wereldbevolking is vooral in de steden te zien. De groei begon in Europa en Noord-Amerika. In deze rijke industriegebieden kon men de urbanisatie aardig opvangen. In Chicago, Parijs en Londen ontstonden volkswijken die niet uitblonken in schoonheid, maar er was wel over nagedacht. Verkrotting werd al in de 19e eeuw actief bestreden, omdat men het zag als een maatschappelijk gevaar. De nadelen van in een stad wonen, vielen weg tegen de voordelen. Er was werk, de lonen waren hoger, er was vertier. Wie als nieuwkomer in de stad kwam, kon misschien moeilijk wennen aan het lawaai en de drukte, wie er geboren was, wist niet beter. Zou in de stad een ander soort mens ontstaan, vroeg men zich af. Zo'n vraag is moeilijk te beantwoorden. Wat wel duidelijk wordt, is dat de steden en de massa in deze eeuw een bijzondere rol hebben gespeeld. De strijd om het kiesrecht, vrouwenemancipatie, de Russische revolutie, Hitler die de macht grijpt, de val van de Berlijnse muur: het speelt zich allemaal af in een stedelijk decor. In de stad zochten de nieuwe politieke bewegingen hun aanhang. Daar, op de grote pleinen en in de stadions konden de machthebbers zich laten toejuichen en parades afnemen. Daar hadden dictators de massa onder handbereik.
