India en Europa
De Portugezen waren de eerste Europeanen die India bereikten. Net als de Arabieren kwamen zij alleen om handel te drijven. Ze verjoegen de Arabieren en vestigden een factorij (handelspost) in Goa. Dat was niet voldoende om een stempel op de Indiase samenleving te drukken.
Na 1600 kreeg de Nederlandse VOC belangstelling voor India. maar ook Nederlandse invloed in India is alleen met een vergrootglas te vinden. Zelfs op Sri Lanka (Ceylon), waar de VOC door haar handel in thee stevig in het zadel zat. zijn nauwelijks Nederlandse sporen te vinden. De VOC kreeg al snel twee geduchte concurrenten. Naar Nederlands voorbeeld hadden de regeringen van Frankrijk en Engeland een grote onderneming opgericht die zich met de koloniale handel moest bezighouden. Maar de Fransen en Engelsen waren uit op mr dan handel drijven al leen.
In 1763 wisten de Engelsen de Fransen uit India te verdrijven. Vanaf dat moment kreeg de Engelse East India Company her voor het zeggen. De Engelsen het alle lokale heersers in India rustig zitten. van de machtige Mogul in het noorden rot de kleine raja's (prinsen) in het zuiden. Dar was een handige zet, want op het oog veranderde er niets. In werkelijkheid trokken de Engelsen natuurlijk aan de touwtjes. Rond 1850 was er geen prinsdom in India of Engeland had er een (voordelig; ver drag mee gesloten. Ook in Birma en Afghanistan
palmden de Engelsen de inlandse vorsten in er.
vestigden zij er zo hun macht.
Opkomst van het nationalisme
In de loop der tijd nam het geschoolde deel van
de Indiase bevolking een aantal Britse gewoonten
en denkbeelden over. Een denkbeeld dat rond
850 erg populair was in Europa, was het nationa-
lisme: de droom van een eigen staat. Hindoes
droomden van een machtige Hindoe-staat, ter-
wijl moslims hun macht van weleer hoopten te
herstellen. In 1858 kregen de Britten met een
soort nationalistisch oproer te maken, de Sepoy-
opstand. Sepoys, Indiase soldaten in Engelse
dienst, weigerden hun geweerpatronen in te sme-
ren met uitgerekend runder- en varkensvet. Run-
deren zijn namelijk heilig voor Hindoes en varkens onrein voor moslims. De Engelsen reageerden hier niet erg verdraagzaam op: de weigerende soldaten werden gevangen gezet. De opstand die daarna onder de Sepoys uitbrak, kon maar ternauwernood worden onderdrukt. De Sepoy-opstand maakte bij de Indiase bevolking diepere gevoelens wakker. Vooral ontwikkelde Indirs vonden het hoog tijd worden om het bestuur van hun land zelf in handen te nemen. Het Indiaas nationalisme was geboren. Voor de Britten was dit een signaal om de zaken in India anders aan te pakken. Ze stelden lagere bestuursfuncties open voor Indirs, legden spoorwegen aan en verdeelden de belastingen rechtvaardiger. Ook bemoeiden zij zich meer met de rechtspraak; zaken als weduwenverbranding werden verboden. In 1877
maakten zij van India een keizerrijk; de Engelse
koningin Victoria werd de eerste keizerin.
Hoewel er ook Indiers waren die de Engelse kant kozen, bleek het nationalisme in India sterk. Dat had ook te maken met de snelle opkomst van het moderniserende Japan. Dat land versloeg rond 1900 eerst China en vervolgens Rusland. Vooral de overwinning van Japan op het Europese Rusland was een belangrijke opsteker voor het zelfvertrouwen van alle Aziatische volken.
